reklamlar

akış

  • CepKpss.Blogcu.Com
  • RSS FEED

  • Eğitim ve Ögretim Sınava Hazırlık

    facebook

    ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ

    ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ

    DERS PLANI
     ÖĞRENMENİN TANIMI
     ÖĞRENMENİN 3 BOYUTU
     EDİNİLMİŞ DAVRANIŞ- DOĞUŞTAN GETİRİLEN DAVRANIŞ
     ÖĞRENMENİN BİYOLOJİK TEMELİ
     ÖĞRENMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
     ÖĞRENENDEN KAYNAKLANAN FAKTÖRLER
     MATERYALDEN KAYNAKLANAN FAKTÖRLER
     ÖĞRETENDEN KAYNAKLANAN FAKTÖRLER
     ÖĞRENME ORTAMINDAN KAYNAKLANAN FAKTÖRLER


     BİLİŞSEL ÖĞRENME-DAVRANIŞÇI ÖĞRENME
     BİLŞSEL ÖĞRENME İLE DAVRANIŞÇI ÖĞRENME ARASINDAKİ FARKLAR
     BİLİŞSEL ÖĞRENME SÜREÇLERİ
     ÖĞRENME TÜRLERİ
     GİZİL
     DENEME-YANILMA
     SÖZEL
     PSİKOMOTOR
     PROGRAMLI ÖĞRENME
     KAVRAYIŞ YOLUYLA


     ÖĞRENME KURAMLARI
     KLASİK KOŞULLANMA
     EDİMSEL KOŞULLANMA
     BİTİŞİKLİK KURAMI
     BAĞLAŞIMCILIK KURAMI
     GESTALT KURAMI
     İŞARET KURAMI
     SOSYAL ÖĞRENME KURAMI
     BİLGİYİ İŞLEME KURAMI

     Öğrenme: Yaşantı sonucu kazanılan nispeten kalıcı izleri olanlar davranış değişikliğidir
     Öğrenme olması için davranış değişikliğinin kalıcı olması gerekir. İlaç alındığında, sarhoşken vb yapılan davranışlar öğrenme değildir.
     Öğrenmede davranışa dönüşebilme potansiyeli olmalı
     Öğrenip öğrenmediğini davranış ortaya çıkarma ile anlıyoruz.
     Psikolojide öğrenme çok önemlidir.

     Çevre + Kalıtım + Zaman faktörleri
     Öğrenme olabilmesi için 
     yaşantı yolu ile olacak, 
     kalıcı olacak, 
     davranış değişikliği olacak.
     İyi davranışların yanında kötü davranışlarıda öğreniyoruz 

     Edinilmiş davranış: Öğrenme sonucu ortaya çıkanlar
     Doğuştan getirilen davranış:
     REFLEKS:Ani ve irade dışı tepkiler
     İÇGÜDÜ:Türe özgü, bir türün bütün bireylerinde gözüken davranış örüntüleri
     Arıların bal yapması
     İpek böceğinin kozası
    ÖĞRENMENİN BİYOLOJİK TEMELİ
     Sinir sistemi: Organizmanın çevresiyle ve alt sistemler arasındaki etkileşimini sağlayan bütünleştirici sistem
     Nöron: Sinir hücresi
     İnsan 10 milyar nöronla doğar Nöronlar büyür ve aralarındaki bağ çoğalır.
     Nöronlar ölünce yenilenmez
     Öğrenme; beyinde birtakım kimyasal, elektriksel değişiklikler ve sinir sisteminde yeni sinaptik bağlar kurulması
    Sinir sistemi

     1-Merkezi sinir sistemi
     2-Çevresel sinir sistemi
     a-Somatik sinir sistemi
     b-Otonom sinir sistemi






    BEYİN
     Balıklarda beyin çıkarıldığında yaşar
     Kurbağalarda çıkarıldığında yaşar ve yavrular, hareket eder ama yolunu bulamaz, yeni şeyler öğrenemez
     Güvercinlerde beyincik çıkartıldığında ölmez, verdiğinizde yer, müdahale edildiğinde hareket eder
     Köpeğin beyni çıkartıldığında ölmez ama sahibini ve düşmanını tanıyamaz
     İnsan ölür




    Beyin lobları ve işlevleri
     1-Frontal lob: Konuşma merkezi, ağrı gibi bazı duyguları algılamada etkili, duyguları birleştirip, bütünleştirici görevi var
     2-Temporal lob:İşitmeyi sağlar, korku duygusu üzerinde etkili
     3-Parietal lob: Duyu ve hareket merkezi
     4-Oksibital lob: Görme ve ışık merkezi
    CEREBRAL CORTEKS
     Beyin kabuğu, zarı
     İnsan davranışlarını kontrol eder, algılama, öğrenme, hatırlama, düşünme, heyecan, bilinçlilik ve kişilik bütünlüğü vb fonksiyonları ifade eder.
    ÖĞRENMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
     Öğrenenden Kaynaklanan Faktörler
     Zekası
     İlgi ve yetenekleri
     Bireyin öğrenme halindeki durumu 
     İhtiyaçlar
     Öğrenenin öğrenme sırasındaki kaygı düzeyi
     Yaş
     Öğrenin algılayış biçimi 
     Öğrenenin eski bildikleri

     Öğretilen Materyalden Kaynaklanan Faktörler
     Öğrenilen materyalin kişi için çekici olup olmadığı
     Uzun veya kısa olması
     Materyalin netliği, açıklığı, basitliği
     Gereksinime uygun olması
     Ders materyalinin anlatılış biçimi

     Öğretenden Kaynaklanan Faktörler
     Öğretenin ayrıntıya kaçmadan yalın net ve öz anlatılması
     Öğrenenin düzeyine uygun olması
     Öğreten yansız olmalı
     Öğretenin konusuna hakim olması

     Öğrenme Ortamından Kaynaklanan Faktörler
     Sesli ortam
     Havanın sıcak veya soğuk olması
     Kalabalık
     Işık
     Öğretmenin hazırladığı psikolojik ortam

     Davranış: Çeşitli uyarıcılara tepki gösteririz. Bu tepkilerin eyleme dönüşmesi davranıştır.
     Davranışların hepsini gözleyemeyiz. Acıyı göremeyiz ama acı karşısında bireyin yaptığı davranışı gözleyebiliriz. 
     Hayal kurmada bir davranıştır.
     Uyarıcı: Organizmayı harekete geçirebilecek olan her tür olay iç ve dış kaynaklı olabilir.Uyarıcıların anlamı kişiden kişiye değişebilir.
     Niçin davranışçı kuram deniyor? Çünkü sırf gözlenebilen davranışlarla ilgilendiği için
    BİLİŞSEL ÖĞRENME
     Biliş: İnsan zihninin kendisini ve dış dünyayı algılamasını sağlayan zihinsel işlemlerin tümü
     Bilişsel yaklaşıma göre öğrenme; insanın dünyayı anlama çabasının ürünüdür.
     Algılama, işleme,kodlama,depolama, hatırlama

    Bilişsel Öğrenme Süreçleri
     1-Bilişsel süreçler algı, dikkat, yorumlama, anlama, hatırlama gibi içsel durumları ifade eder.
     2-Bireyler öğrenme sürecinde aktiftirler
     3-Öğrenme zihinsel bağlantıların oluşturulmasıdır
     4-Bilgi örgütlenir

    DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMLA BİLİŞSEL GELİŞİM FARKLARI
     1-Davranışçılar; davranışa neden olan ve davranışı takip eden sonuçları ele alır
     Bilişselciler; uyarıcının algılanmasından, içsel süreçlere ve öğrenmeye etki eden bireysel özelliklerle ilgilenir
     2-Davranışçılar; davranış öğrenilir
     Bilişselciler; bilgi öğrenilir, bilgi davranışı ortaya çıkarır


     3-Davranışçılar; pekiştireç davranışı pekiştirir
     Bilişselciler; içsel pekiştireçleri vurgular, dışsal pekiştireçler davranışın doğruluğunu test etmeye yarar
     4-Davranışçılar, basit davranışları açıklar
     Bilişselciler karmaşık davranışları açıklar


    BİLİŞSEL ÖĞRENME TÜRLERİ
     1-GİZİL ÖĞRENME 
     Farkında olmadan öğrenme, öğrenme amacı yok
     Bilişsel haritalar; bireyler fiziksel çevreleriyle ve nesnelerin yerleriyle ilgili olarak zihinlerinde bir harita oluştururlar ve bunun farkında olmazlar
     Yeni gidilen ortamlarda, şehirde şaşırmalar, henüz bilişsel harita oluşturulmamasıyla açıklanır
     Bilişsel harita için çaba oluşturulmaz

     2-DENEME YANILMA YOLUYLA ÖĞRENME
     Birey pronlem karşısında olası çözüm yolları üretir, denemeler yapar
     Bu davranışlardan sonuca götürenler öğrenilir diğerleri söner
     Bu tür öğrenme problemle ilgili önbilgiler olmadığında yapılır
     Anahtarlık örneği

     3-SÖZEL ÖĞRENME
     Okulda özellikle, ezberleme 
     Sözel bilgiler çabuk öğrenilir çabuk unutulur
     Tekrar önemli; yoğun ve aralıklı tekrar
     Sözel bilgilerin öğrenilmesinde kullanılan bellek destekyicileri; görsel bellek destekleyicileri(fatih örneği) ve sözel bellek destekleyicileri (Kısaltma tekerleme, şiir, ilk harfler vb)


     4-PSİKOMOTOR ÖĞRENME
     Duyu organları, zihin ve kasların birlikte kullanıldığı öğrenme
     Basketbol, futbol, keman çalma
     Koordineli beceri gerektirir.
     Bu tür öğrenmelerde model alma-pekiştireç-tekrarlama
    NORMAN
     Acemi ve profesyoneli ayıran özellikler
     1-Rahatlık
     2-Otomatiklik
     3-Zihinsel çaba
     4-Stres
     5-Bakış açısı

     5-PROGRAMLI ÖĞRENME
     Kendine uygun materyalleri vardır
     Bireysel öğrenmeyi sağlar
     Temel öğesi öğrencinin kendi kendine öğrenmesini sağlayan materyallerdir
     Küçük adımlarla, ünitelerle sağlanır, sınırlar belirlenir

     PRG ÖĞR İLKELERİ
     1-Hedef belirlenir
     2-Problemler öğrenci düzeyine uygundur
     3-Basitten karmaşığadır (Materyal)
     4-Pekiştirmeler verilir (Hataları azaltmak için)
     5-Anında geribildirim verilir
     6-Küçük parçalara bölünür
     7-Birey etkindir


     6-KAVRAYIŞ YOLUYLA ÖĞRENME
     Bireyin sahip olduğu bilişsel yapılarla, geçmiş yaşantıları rol oynar
     Arşimed, Newton
     Karmaşık öğrenmeler bazen içgörü yoluyla aniden oluşur
     Cümle metodu, öğrencileri bütünsel tanıma
    ÖĞRENMEYİ AÇIKLAYAN KURAMLAR
    KLASİK KOŞULLANMA


    KLASİK KOŞULLANMA
     Klasik koşullanma ile öğrenme çok azdır. (insan davranışlarında)
     Koşulsuz Uyarıcı: Bireyde refleks tepki uyandırmak için hiçbir öğrenme yaşantısına gereksinimi olmayan uyarıcıdır. (refleks tepkiye yolaçan uyarıcıdır)
     Bu tip refleks tepkilerin sayısı azdır. 
     Nötr Uyarıcı: Koşulsuz tepkiye yol açmayan uyarıcı
     Nötr uyarıcı koşulsuz tepkinin habercisi
     Bu tür öğrenmeler daha çok hayvanlarda görülür.
     Klasik koşullanma yoluyla öğrenmede, öğrenilmiş bir tepki, koşulsuz uyarıcı, koşulsuz tepki olacak.




     Nötr uyarıcı-------Koşulsuz uyarıcı------Koşulsuz tepki  
     (bir zaman sonra çıkarılacak)
     TEKRAR
     Sönme olayının gerçekleşmemesi için arada koşılsuz uyarıcı yine verilir.
     Nötr uyarıcı bir zaman sonra koşullu uyarıcı oluyor. Koşulsuz tepkide koşullu tepki oluyor.
     Bazı korkuların, kaygıların, fobilerin temelinde bu öğrenme olabilir.
     Korku koşullanmasına tek bir yaşantı yetiyor.

     Genelleme: Benzer uyarıcılara aynı tepki verme
     Klasik koşullanmada genelleme ve ayırt etme var. 
     Ayırt edici uyarıcı: Nötr uyarıcıdan başka uyarıcıya tepki vermeme
     Kendiliğinden geri gelme: Sönmüş davranışlar için şartlı uyarıcı bir süre ortadan kaldırılırsa, ve bir aradan sonra yeniden verilirse davranış bir miktar ortaya çıkar
     Öğrenilmiş çaresizlik
     Sistematik duyarsızlaştırma

    EDİMSEL ÖĞRENME
    EDİMSEL ÖĞRENME
     Edim : En küçük davranış birimi
     Davranışlarımızın çok büyük bir kısmı edimsel öğrenme ile oluyor.
     Edimsel öğrenmede bir amaç hedef var
     Davranış-----Sonuç
     Sonuç yine davranışımızı etkiler. Sonuç davranışın tekrar yapılıp yapılmamasını etkiler.

     Edimsel koşullanma: Eğer yapılan bir davranış sonuçları tarafından kontrol ediliyorsa yani davranışın yeniden yapılıp yapılmamasını etkiliyorsa bu tip öğrenmelere edimsel koşullanma yolu ile öğrenme denir.

     Davranış sıklığını arttıran teknikler
     Olumlu pekiştirme
     Olumsuz pekiştirme
     Davranış sıklığını azaltan teknikler
     Birinci tip ceza
     İkinci tip ceza
     Davranış sıklığı

     ARTAR AZALIR
      Ortama Olumlu Pekiştirme I. Tip Ceza
      uyarıcı
      girer
     
      Ortamdan Olumsuz Pekiştirme II. Tip Ceza
      uyarıcı
      çıkar

     Olumlu pekiştirme: Eğer yapılan davranışın sonucu kişi için hoş ise o davranışın tekrarlanma olasılığı artar.
     Olumlu pekiştireç: Davranışı pekiştiren uyarıcıdır.
     Olumsuz pekiştireç: Olumsuz uyarıcıdan kurtaran pekiştireç Örneğin başımız ağrıdığında ilaç alırsak baş ağrımız geçerse başımız ağrıdığında tekrar ilaç alma ihtimalimiz artar.
     Olumsuz pekiştirme: Eğer yapılan davranıştan sonra ortamdan bizim için sevimsiz, hoş olmayan bir uyarıcı çıkıyorsa o davranışı tekrarlama olasılığımız artar.

     Olumsuz pekiştirmede 2 alt özellik
     Kaçma: Olumsuz uyarıcıyla yüzyüze karşılaşıldığında olan normal kaçmadır.
     Kaçınma: Olumsuz uyarıcıyla karşılaşacağınız farkedilirse ondan kaçırma, önlem alma

     CEZA
     Ceza istenmeyen davranışların baskı altında tutulmasına ve tamamen ortadan kaldırılmasına çalışır.
     Cezalar olumsuz davranışları tamamen ortadan kaldırmaz. Sadece bir süre gösterilmemesine neden olur.

     2 tür ceza vardır.
     I. Tip Ceza: Davranıştan sonra, istenmeyen yada hoş olmayan bir durumla karşılaşırız.Yani ortama olumsuz bir uyarıcı girer. Trafik kazası, dayak
     II: Tip Ceza: Davranıştan sonra iyi, zevk veren bir durumun yada ödülün ortamdan çekilmesiyle uygulanır. Sevgi esirgemesi, hapse girmesi ile kişinin özgürlüğünün elinden alınması
     NOT: Ceza bizim yorumumuza göre I. Tip veya II. Tip ceza olma niteliği kazanır.
    Ceza Verilmesi Gerekiyorsa:
     1 Ceza geciktirilmemelidir. Ceza istenmeyen davranışın hemen ardından verilmelidir. Örneğin hafta içinde yapılan hatalar toplanarak hafta sonunda ceza işlemine geçilmemelidir.
     Cezada kişinin tüm kişiliği değil, ceza konusu olan davranış odak noktası olmalıdır.
     Ceza vermeye karar verince, ceza konusu üzerinde tartışılmamalıdır. Cezadan önce bir ikaz yerinde olur.
     Ceza işlenen suçla doğru orantılı olmalıdır. Cezanın suça uygun olması gerekir.
     Cezayı çok sık vermemek gerekir.
    Cezanın Olumsuz Özellikleri
     Ceza kişilerde kaygı, nefret, kin ve saldırganlık gibi davranışların oluşmasına neden olabilir.
     Ceza sık uygulanırsa kişi arsız olur.
     Cezayı veren yaptığı işin iyi sonuçlar verdiği sanısına kapılırsa kendisini devamlı bir ceza verme girdabına kaptırılabilir.
     Ceza gören kişi problemlerin cezayla çözüleceğini sanıp ceza verici model olarak alabilir.
     Kişi cezasını çektikten sonra suçumun bedelini ödedim, başka düzeltilecek bir şey yok diye düşünebilir.
    KLASİK ŞARTLANMAYLA EDİMSEL ÖĞRENME ARASINDAKİ FARKLAR
     Uyarıcının Türü
     Klasik koşullanmada uyarıcı bir ışk bir ses gibi belirli bir olaydır.
     Edimsel öğrenmede ise uyarıcı uzun süreli ve birçok öğesi olan bir durumdur.

     Öğrenilen Davranımın Türü
     Klasik koşullanmada davranım tıpkı uyarıcı gibi bellidir.
     Edimsel öğrenmede ise davranım uyarıcı türüne göre rastlantısaldır.

     Davranımın Pekiştirmeyle Olan İlişkisi
     Klasik koşullanmada pekiştirme davranımdan bağımsızdır.
     Edimsel öğrenmede ise pekiştirme davranıma bağlıdır. Denek doğru davranışı yaparsa pekiştirilir.
    PEKİŞTİRME TARİFELERİ
     Davranış Sayısına Bağlı Olanlar
     Sabit Oranlı: Burada davranışın pekiştirilmesi için yapılan davranışın sayısı önemlidir.
     Değişken Oranlı: Burada pekiştirilmenin olması için ne kadar sayıda davranım yapılacağı belli değillidir. Kumar, milli piyango. Bunlar sönmeye karşı en dirençli olan pekiştirmelerdir.

     Geçen Zamana Bağlı Olan
     Sabit Zamanlı: Burada pekiştirilmenin olması için belli bir zamanın geçmesi gerekir. Her ay başında maaş alınması
     Değişken Zamanlı: Burada ne zaman pekiştirileceği belli değil.

     SÖNME
     Pekiştirilmeyen bir davranış zamanla yapılmasının azlmasına veya yapılmamasına sönme denir.
     Ama sönmeye uğramış davranış tekrar ortaya çıkmaz diye kesin bir hüküm yoktur.
     Değiken oranlı ve değişen zamanlı pekiştirmeler davranışın sönmesine karşı en dirençli olanlardır.

    Yorum Yaz
    -->
    Arkadaşların Burada !
    Arkadaşların Burada !