sponsorlu bağlantılar

abc

ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ

sponsorlu bağlantılar

es

ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ

DERS PLANI
 ÖĞRENMENİN TANIMI
 ÖĞRENMENİN 3 BOYUTU
 EDİNİLMİŞ DAVRANIŞ- DOĞUŞTAN GETİRİLEN DAVRANIŞ
 ÖĞRENMENİN BİYOLOJİK TEMELİ
 ÖĞRENMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
 ÖĞRENENDEN KAYNAKLANAN FAKTÖRLER
 MATERYALDEN KAYNAKLANAN FAKTÖRLER
 ÖĞRETENDEN KAYNAKLANAN FAKTÖRLER
 ÖĞRENME ORTAMINDAN KAYNAKLANAN FAKTÖRLER


 BİLİŞSEL ÖĞRENME-DAVRANIŞÇI ÖĞRENME
 BİLŞSEL ÖĞRENME İLE DAVRANIŞÇI ÖĞRENME ARASINDAKİ FARKLAR
 BİLİŞSEL ÖĞRENME SÜREÇLERİ
 ÖĞRENME TÜRLERİ
 GİZİL
 DENEME-YANILMA
 SÖZEL
 PSİKOMOTOR
 PROGRAMLI ÖĞRENME
 KAVRAYIŞ YOLUYLA


 ÖĞRENME KURAMLARI
 KLASİK KOŞULLANMA
 EDİMSEL KOŞULLANMA
 BİTİŞİKLİK KURAMI
 BAĞLAŞIMCILIK KURAMI
 GESTALT KURAMI
 İŞARET KURAMI
 SOSYAL ÖĞRENME KURAMI
 BİLGİYİ İŞLEME KURAMI

 Öğrenme: Yaşantı sonucu kazanılan nispeten kalıcı izleri olanlar davranış değişikliğidir
 Öğrenme olması için davranış değişikliğinin kalıcı olması gerekir. İlaç alındığında, sarhoşken vb yapılan davranışlar öğrenme değildir.
 Öğrenmede davranışa dönüşebilme potansiyeli olmalı
 Öğrenip öğrenmediğini davranış ortaya çıkarma ile anlıyoruz.
 Psikolojide öğrenme çok önemlidir.

 Çevre + Kalıtım + Zaman faktörleri
 Öğrenme olabilmesi için 
 yaşantı yolu ile olacak, 
 kalıcı olacak, 
 davranış değişikliği olacak.
 İyi davranışların yanında kötü davranışlarıda öğreniyoruz 

 Edinilmiş davranış: Öğrenme sonucu ortaya çıkanlar
 Doğuştan getirilen davranış:
 REFLEKS:Ani ve irade dışı tepkiler
 İÇGÜDÜ:Türe özgü, bir türün bütün bireylerinde gözüken davranış örüntüleri
 Arıların bal yapması
 İpek böceğinin kozası
ÖĞRENMENİN BİYOLOJİK TEMELİ
 Sinir sistemi: Organizmanın çevresiyle ve alt sistemler arasındaki etkileşimini sağlayan bütünleştirici sistem
 Nöron: Sinir hücresi
 İnsan 10 milyar nöronla doğar Nöronlar büyür ve aralarındaki bağ çoğalır.
 Nöronlar ölünce yenilenmez
 Öğrenme; beyinde birtakım kimyasal, elektriksel değişiklikler ve sinir sisteminde yeni sinaptik bağlar kurulması
Sinir sistemi

 1-Merkezi sinir sistemi
 2-Çevresel sinir sistemi
 a-Somatik sinir sistemi
 b-Otonom sinir sistemi






BEYİN
 Balıklarda beyin çıkarıldığında yaşar
 Kurbağalarda çıkarıldığında yaşar ve yavrular, hareket eder ama yolunu bulamaz, yeni şeyler öğrenemez
 Güvercinlerde beyincik çıkartıldığında ölmez, verdiğinizde yer, müdahale edildiğinde hareket eder
 Köpeğin beyni çıkartıldığında ölmez ama sahibini ve düşmanını tanıyamaz
 İnsan ölür




Beyin lobları ve işlevleri
 1-Frontal lob: Konuşma merkezi, ağrı gibi bazı duyguları algılamada etkili, duyguları birleştirip, bütünleştirici görevi var
 2-Temporal lob:İşitmeyi sağlar, korku duygusu üzerinde etkili
 3-Parietal lob: Duyu ve hareket merkezi
 4-Oksibital lob: Görme ve ışık merkezi
CEREBRAL CORTEKS
 Beyin kabuğu, zarı
 İnsan davranışlarını kontrol eder, algılama, öğrenme, hatırlama, düşünme, heyecan, bilinçlilik ve kişilik bütünlüğü vb fonksiyonları ifade eder.
ÖĞRENMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
 Öğrenenden Kaynaklanan Faktörler
 Zekası
 İlgi ve yetenekleri
 Bireyin öğrenme halindeki durumu 
 İhtiyaçlar
 Öğrenenin öğrenme sırasındaki kaygı düzeyi
 Yaş
 Öğrenin algılayış biçimi 
 Öğrenenin eski bildikleri

 Öğretilen Materyalden Kaynaklanan Faktörler
 Öğrenilen materyalin kişi için çekici olup olmadığı
 Uzun veya kısa olması
 Materyalin netliği, açıklığı, basitliği
 Gereksinime uygun olması
 Ders materyalinin anlatılış biçimi

 Öğretenden Kaynaklanan Faktörler
 Öğretenin ayrıntıya kaçmadan yalın net ve öz anlatılması
 Öğrenenin düzeyine uygun olması
 Öğreten yansız olmalı
 Öğretenin konusuna hakim olması

 Öğrenme Ortamından Kaynaklanan Faktörler
 Sesli ortam
 Havanın sıcak veya soğuk olması
 Kalabalık
 Işık
 Öğretmenin hazırladığı psikolojik ortam

 Davranış: Çeşitli uyarıcılara tepki gösteririz. Bu tepkilerin eyleme dönüşmesi davranıştır.
 Davranışların hepsini gözleyemeyiz. Acıyı göremeyiz ama acı karşısında bireyin yaptığı davranışı gözleyebiliriz. 
 Hayal kurmada bir davranıştır.
 Uyarıcı: Organizmayı harekete geçirebilecek olan her tür olay iç ve dış kaynaklı olabilir.Uyarıcıların anlamı kişiden kişiye değişebilir.
 Niçin davranışçı kuram deniyor? Çünkü sırf gözlenebilen davranışlarla ilgilendiği için
BİLİŞSEL ÖĞRENME
 Biliş: İnsan zihninin kendisini ve dış dünyayı algılamasını sağlayan zihinsel işlemlerin tümü
 Bilişsel yaklaşıma göre öğrenme; insanın dünyayı anlama çabasının ürünüdür.
 Algılama, işleme,kodlama,depolama, hatırlama

Bilişsel Öğrenme Süreçleri
 1-Bilişsel süreçler algı, dikkat, yorumlama, anlama, hatırlama gibi içsel durumları ifade eder.
 2-Bireyler öğrenme sürecinde aktiftirler
 3-Öğrenme zihinsel bağlantıların oluşturulmasıdır
 4-Bilgi örgütlenir

DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMLA BİLİŞSEL GELİŞİM FARKLARI
 1-Davranışçılar; davranışa neden olan ve davranışı takip eden sonuçları ele alır
 Bilişselciler; uyarıcının algılanmasından, içsel süreçlere ve öğrenmeye etki eden bireysel özelliklerle ilgilenir
 2-Davranışçılar; davranış öğrenilir
 Bilişselciler; bilgi öğrenilir, bilgi davranışı ortaya çıkarır


 3-Davranışçılar; pekiştireç davranışı pekiştirir
 Bilişselciler; içsel pekiştireçleri vurgular, dışsal pekiştireçler davranışın doğruluğunu test etmeye yarar
 4-Davranışçılar, basit davranışları açıklar
 Bilişselciler karmaşık davranışları açıklar


BİLİŞSEL ÖĞRENME TÜRLERİ
 1-GİZİL ÖĞRENME 
 Farkında olmadan öğrenme, öğrenme amacı yok
 Bilişsel haritalar; bireyler fiziksel çevreleriyle ve nesnelerin yerleriyle ilgili olarak zihinlerinde bir harita oluştururlar ve bunun farkında olmazlar
 Yeni gidilen ortamlarda, şehirde şaşırmalar, henüz bilişsel harita oluşturulmamasıyla açıklanır
 Bilişsel harita için çaba oluşturulmaz

 2-DENEME YANILMA YOLUYLA ÖĞRENME
 Birey pronlem karşısında olası çözüm yolları üretir, denemeler yapar
 Bu davranışlardan sonuca götürenler öğrenilir diğerleri söner
 Bu tür öğrenme problemle ilgili önbilgiler olmadığında yapılır
 Anahtarlık örneği

 3-SÖZEL ÖĞRENME
 Okulda özellikle, ezberleme 
 Sözel bilgiler çabuk öğrenilir çabuk unutulur
 Tekrar önemli; yoğun ve aralıklı tekrar
 Sözel bilgilerin öğrenilmesinde kullanılan bellek destekyicileri; görsel bellek destekleyicileri(fatih örneği) ve sözel bellek destekleyicileri (Kısaltma tekerleme, şiir, ilk harfler vb)


 4-PSİKOMOTOR ÖĞRENME
 Duyu organları, zihin ve kasların birlikte kullanıldığı öğrenme
 Basketbol, futbol, keman çalma
 Koordineli beceri gerektirir.
 Bu tür öğrenmelerde model alma-pekiştireç-tekrarlama
NORMAN
 Acemi ve profesyoneli ayıran özellikler
 1-Rahatlık
 2-Otomatiklik
 3-Zihinsel çaba
 4-Stres
 5-Bakış açısı

 5-PROGRAMLI ÖĞRENME
 Kendine uygun materyalleri vardır
 Bireysel öğrenmeyi sağlar
 Temel öğesi öğrencinin kendi kendine öğrenmesini sağlayan materyallerdir
 Küçük adımlarla, ünitelerle sağlanır, sınırlar belirlenir

 PRG ÖĞR İLKELERİ
 1-Hedef belirlenir
 2-Problemler öğrenci düzeyine uygundur
 3-Basitten karmaşığadır (Materyal)
 4-Pekiştirmeler verilir (Hataları azaltmak için)
 5-Anında geribildirim verilir
 6-Küçük parçalara bölünür
 7-Birey etkindir


 6-KAVRAYIŞ YOLUYLA ÖĞRENME
 Bireyin sahip olduğu bilişsel yapılarla, geçmiş yaşantıları rol oynar
 Arşimed, Newton
 Karmaşık öğrenmeler bazen içgörü yoluyla aniden oluşur
 Cümle metodu, öğrencileri bütünsel tanıma
ÖĞRENMEYİ AÇIKLAYAN KURAMLAR
KLASİK KOŞULLANMA


KLASİK KOŞULLANMA
 Klasik koşullanma ile öğrenme çok azdır. (insan davranışlarında)
 Koşulsuz Uyarıcı: Bireyde refleks tepki uyandırmak için hiçbir öğrenme yaşantısına gereksinimi olmayan uyarıcıdır. (refleks tepkiye yolaçan uyarıcıdır)
 Bu tip refleks tepkilerin sayısı azdır. 
 Nötr Uyarıcı: Koşulsuz tepkiye yol açmayan uyarıcı
 Nötr uyarıcı koşulsuz tepkinin habercisi
 Bu tür öğrenmeler daha çok hayvanlarda görülür.
 Klasik koşullanma yoluyla öğrenmede, öğrenilmiş bir tepki, koşulsuz uyarıcı, koşulsuz tepki olacak.




 Nötr uyarıcı-------Koşulsuz uyarıcı------Koşulsuz tepki  
 (bir zaman sonra çıkarılacak)
 TEKRAR
 Sönme olayının gerçekleşmemesi için arada koşılsuz uyarıcı yine verilir.
 Nötr uyarıcı bir zaman sonra koşullu uyarıcı oluyor. Koşulsuz tepkide koşullu tepki oluyor.
 Bazı korkuların, kaygıların, fobilerin temelinde bu öğrenme olabilir.
 Korku koşullanmasına tek bir yaşantı yetiyor.

 Genelleme: Benzer uyarıcılara aynı tepki verme
 Klasik koşullanmada genelleme ve ayırt etme var. 
 Ayırt edici uyarıcı: Nötr uyarıcıdan başka uyarıcıya tepki vermeme
 Kendiliğinden geri gelme: Sönmüş davranışlar için şartlı uyarıcı bir süre ortadan kaldırılırsa, ve bir aradan sonra yeniden verilirse davranış bir miktar ortaya çıkar
 Öğrenilmiş çaresizlik
 Sistematik duyarsızlaştırma

EDİMSEL ÖĞRENME
EDİMSEL ÖĞRENME
 Edim : En küçük davranış birimi
 Davranışlarımızın çok büyük bir kısmı edimsel öğrenme ile oluyor.
 Edimsel öğrenmede bir amaç hedef var
 Davranış-----Sonuç
 Sonuç yine davranışımızı etkiler. Sonuç davranışın tekrar yapılıp yapılmamasını etkiler.

 Edimsel koşullanma: Eğer yapılan bir davranış sonuçları tarafından kontrol ediliyorsa yani davranışın yeniden yapılıp yapılmamasını etkiliyorsa bu tip öğrenmelere edimsel koşullanma yolu ile öğrenme denir.

 Davranış sıklığını arttıran teknikler
 Olumlu pekiştirme
 Olumsuz pekiştirme
 Davranış sıklığını azaltan teknikler
 Birinci tip ceza
 İkinci tip ceza
 Davranış sıklığı

 ARTAR AZALIR
  Ortama Olumlu Pekiştirme I. Tip Ceza
  uyarıcı
  girer
 
  Ortamdan Olumsuz Pekiştirme II. Tip Ceza
  uyarıcı
  çıkar

 Olumlu pekiştirme: Eğer yapılan davranışın sonucu kişi için hoş ise o davranışın tekrarlanma olasılığı artar.
 Olumlu pekiştireç: Davranışı pekiştiren uyarıcıdır.
 Olumsuz pekiştireç: Olumsuz uyarıcıdan kurtaran pekiştireç Örneğin başımız ağrıdığında ilaç alırsak baş ağrımız geçerse başımız ağrıdığında tekrar ilaç alma ihtimalimiz artar.
 Olumsuz pekiştirme: Eğer yapılan davranıştan sonra ortamdan bizim için sevimsiz, hoş olmayan bir uyarıcı çıkıyorsa o davranışı tekrarlama olasılığımız artar.

 Olumsuz pekiştirmede 2 alt özellik
 Kaçma: Olumsuz uyarıcıyla yüzyüze karşılaşıldığında olan normal kaçmadır.
 Kaçınma: Olumsuz uyarıcıyla karşılaşacağınız farkedilirse ondan kaçırma, önlem alma

 CEZA
 Ceza istenmeyen davranışların baskı altında tutulmasına ve tamamen ortadan kaldırılmasına çalışır.
 Cezalar olumsuz davranışları tamamen ortadan kaldırmaz. Sadece bir süre gösterilmemesine neden olur.

 2 tür ceza vardır.
 I. Tip Ceza: Davranıştan sonra, istenmeyen yada hoş olmayan bir durumla karşılaşırız.Yani ortama olumsuz bir uyarıcı girer. Trafik kazası, dayak
 II: Tip Ceza: Davranıştan sonra iyi, zevk veren bir durumun yada ödülün ortamdan çekilmesiyle uygulanır. Sevgi esirgemesi, hapse girmesi ile kişinin özgürlüğünün elinden alınması
 NOT: Ceza bizim yorumumuza göre I. Tip veya II. Tip ceza olma niteliği kazanır.
Ceza Verilmesi Gerekiyorsa:
 1 Ceza geciktirilmemelidir. Ceza istenmeyen davranışın hemen ardından verilmelidir. Örneğin hafta içinde yapılan hatalar toplanarak hafta sonunda ceza işlemine geçilmemelidir.
 Cezada kişinin tüm kişiliği değil, ceza konusu olan davranış odak noktası olmalıdır.
 Ceza vermeye karar verince, ceza konusu üzerinde tartışılmamalıdır. Cezadan önce bir ikaz yerinde olur.
 Ceza işlenen suçla doğru orantılı olmalıdır. Cezanın suça uygun olması gerekir.
 Cezayı çok sık vermemek gerekir.
Cezanın Olumsuz Özellikleri
 Ceza kişilerde kaygı, nefret, kin ve saldırganlık gibi davranışların oluşmasına neden olabilir.
 Ceza sık uygulanırsa kişi arsız olur.
 Cezayı veren yaptığı işin iyi sonuçlar verdiği sanısına kapılırsa kendisini devamlı bir ceza verme girdabına kaptırılabilir.
 Ceza gören kişi problemlerin cezayla çözüleceğini sanıp ceza verici model olarak alabilir.
 Kişi cezasını çektikten sonra suçumun bedelini ödedim, başka düzeltilecek bir şey yok diye düşünebilir.
KLASİK ŞARTLANMAYLA EDİMSEL ÖĞRENME ARASINDAKİ FARKLAR
 Uyarıcının Türü
 Klasik koşullanmada uyarıcı bir ışk bir ses gibi belirli bir olaydır.
 Edimsel öğrenmede ise uyarıcı uzun süreli ve birçok öğesi olan bir durumdur.

 Öğrenilen Davranımın Türü
 Klasik koşullanmada davranım tıpkı uyarıcı gibi bellidir.
 Edimsel öğrenmede ise davranım uyarıcı türüne göre rastlantısaldır.

 Davranımın Pekiştirmeyle Olan İlişkisi
 Klasik koşullanmada pekiştirme davranımdan bağımsızdır.
 Edimsel öğrenmede ise pekiştirme davranıma bağlıdır. Denek doğru davranışı yaparsa pekiştirilir.
PEKİŞTİRME TARİFELERİ
 Davranış Sayısına Bağlı Olanlar
 Sabit Oranlı: Burada davranışın pekiştirilmesi için yapılan davranışın sayısı önemlidir.
 Değişken Oranlı: Burada pekiştirilmenin olması için ne kadar sayıda davranım yapılacağı belli değillidir. Kumar, milli piyango. Bunlar sönmeye karşı en dirençli olan pekiştirmelerdir.

 Geçen Zamana Bağlı Olan
 Sabit Zamanlı: Burada pekiştirilmenin olması için belli bir zamanın geçmesi gerekir. Her ay başında maaş alınması
 Değişken Zamanlı: Burada ne zaman pekiştirileceği belli değil.

 SÖNME
 Pekiştirilmeyen bir davranış zamanla yapılmasının azlmasına veya yapılmamasına sönme denir.
 Ama sönmeye uğramış davranış tekrar ortaya çıkmaz diye kesin bir hüküm yoktur.
 Değiken oranlı ve değişen zamanlı pekiştirmeler davranışın sönmesine karşı en dirençli olanlardır.

0
0
cepkpss.blogcu.com, google artı

Aradığınızı bulamadıysanız Aşağıdaki çubuğa aramak istediğiniz kelimeyi yazın.. .

Arama Motoru Yükleniyor..

Yorum yaz egitimhaaneİçerik hakkındaki görüşleriniz ve istekleriniz için aşağıdaki yorum formunu kullanabilirsiniz.

Yorum yapabilmek için Facebook, Hotmail veya Yahoo hesabınızdan giriş yapmış olmanız gerekir..