sponsorlu bağlantılar

abc

BİLGİYİ İŞLEME KURAMI (Robert GAGNE)

sponsorlu bağlantılar

es

BİLGİYİ İŞLEME KURAMI (Robert GAGNE)
A ) Bilgiyi İşleme Kuramının öğeleri
1) Yürütücü Biliş
 Bireyin nasıl öğrendiğinin farkındalığını ifade eder.
 Bilgiyi işleme kuramı; bilginin dışarıdan nasıl alındığını, nasıl işlendiği, nasıl depolandığı ve nasıl geri getirilip hatırlandığı sorunlarını yanıtlamaya çalışır.
Bilgiyi işleme kuramına göre öğrenmeye etki eden iki temel unsur vardır.
 Bilginin depolandığı bellekler
 Diğeri ise bu belleklere bilginin işlenmesini, saklanmasını ve hatırlanmasını sağlayan yürütücü kontrol süreçleridir.

2) Yürütücü Kontrol Süreçleri
a- Algı
 Duyusal bilginin yorumlanması yada anlamlandırılması işlemidir.
 Algı büyük ölçüde geçmiş yaşantılara dayalıdır.
 Her bireyin aldığı uyarımları örgütleme biçimi farklı olduğundan, insanların uyarımları algılamaları da değişir. Ör: okul bahçesinde itişen iki çocuk, bir öğretmen tarafından “kavga ediyorlar”, başka bir öğretmen tarafından “şakalaşıyorlar” diye algılanabilir.

b- Algıda seçicilik ve Dikkat
 Birey dikkat ettiği uyarıcıları algılar.
 Bireyin beklenti ve ihtiyaçlarını karşılayan uyarıcılar. Ör: aç olduğumuzda yiyecekler dikkatimizi çeker.
 Yabancı, farklı uyarıcılar dikkat çeker. Parlak renk, hareket, monoton bir ortamdaki ani değişme
 Yalın ve karmaşık uyarıcılardan çok, orta dereceli uyarıcılar dikkat çeker.
 Öğrenilmiş ipuçları dikkat çeker. Altı çizili, italik, kalın ….

c- Duyusal Kayıt
 Bilgiyi edinmenin ilk aşaması duyusal kayıttır.
 Bu aşamada çevredeki uyarıcılar, uyarıcının özelliğine göre, 5 duyu organımızdan biri tarafından alınarak sinirleri uyarır. Bu sırada uyarıcının izi yaklaşık 1-3 sn duyusal belleğe kayıt olur.
 Ör: bir kitabın sayfalarını hızla çevirdiğimiz zaman sayfalardaki yazılar gözümüzde iz bırakır. Bu süreç duyusal kayıt olarak adlandırılır.
 Duyulara kaydolan bilgilerin bilinçli ve anlamlı bir hale dönüşmesi için KSBye geçmesi gerekir.
 Uyarıcılardan hangilerinin KSB[1]ye geçeceğini ise tanıma, dikkat ve algı süreçleri belirler.

d- Kısa Süreli Bellek
 Bu belleğin kapasitesi oldukça sınırlıdır. Bu kapasitenin 7 birim olduğu kabul edilir. Plaka no, tel no gibi….
 KSBin bu sınırlılığı yüzünden bilgiler gruplandırılarak çözümlenmeye çalışılır.
Ör: tel no. 636 38 13
 KSBte bilgiler etkindir, bir kere kullanılmak üzere bulundurulan bilgileri tutar.
Bu bilgilerin daha uzun süreli kullanılabilmesi için;
 Sık sık tekrar edilmesi
 Anlamlandırma gibi bir takım kodlama stratejilerinden yararlanmak
 Ezberlenerek, işitsel bir ritimle eşleştirilmesi gerekir.
e- Uzun Süreli Bellek
 KSBdeki bilgiler kodlanarak uzun süreli belleğe gönderilir.
 USB[2], yeni gelen bilgilerin eskilerle bütünleştirilerek saklandığı yerdir. USB nin kapasitesinin sınırları belli değildir. Bilgilerin burada kalma süresi çok uzundur.
 KSBte etkin olan bilgiler USB de edilgen biçimde durur. Bu nedenle KSBdeki bilgi anında hatırlanırken, USBdeki bilgilerin hatırlanması için belli bir süre geçmesi gerekir.
 Bilgilerin hatırlanma süresi, depolanma biçimine göre değişir. İyi örgütlenmiş bilgi daha çabuk hatırlanır.
Bilgiye gereksinim olduğunda USBden geri getirilir. Bu işlem kimi kez bilinçli olarak yapılır, kimi kez de otomatik olur.
USB’nin 3 temel bölmesi olduğunu savunmuştur.
1. Anısal Bellek
 Anısal bellek kişisel yaşantılarımızın depolandığı yerdir.
 Anısal bellekteki bilgi, ne zaman oluştuğu, nerede meydana geldiğine göre organize edilmiş imajlar halinde depolanır.
 Anısal bellekteki olağan ve sürekli tekrarlanan olayların hatırlanması oldukça güçtür. Çünkü yeni olaylar öncekileri bozabilir.
2. Anlamsal Bellek
 USB’nin bu bölümünde konu alanlarının kavramları, olguları, kuralları, genellemeleri depolanır.
 Anlamsal bellek bilgiyi, hem görsel hem de sözel olarak kodlanmış ve birbirlerine bağlanmış olan ağlarda depolar.
3. İşlemsel Bellek
 Herhangi bir şeyin nasıl yapılacağı ile ilgili bilgilerin, işlemlerin depolandığı bellektir.
 İşlemsel belleğin oluşumu çok zaman alıcıdır, ancak bir kez meydana geldiğinde de kalıcılığa, hatırlanma özelliğine sahiptir.

Bilginin USB ye aktarılamasın da kullanılan süreçler
Tekrar:
Bilgi yeterli sıklıkta tekrarlanırsa, USBye geçer. Aralıklı tekrar sürekli tekrardan daha etkilidir.
Etkinlik: Birey bilgiyi USBde depolamak için bilgiyi düzenler ve yapılandırır.

 

Rosenshine’ dan öğretmenlere öneriler.
 Öğrencilerin yeniden düşünmesini ve çözümlemesini sağlayıcı sorular sorulmalı
 Sunulan materyali olduğu gibi tekrar etmesi yerine, kendine özgü biçimde ifade etmesi sağlanmalı
 Derslerde, tanımlamalardan çok, uygulamalar ve örnekler çözümlenerek sentez yapılması sağlanmalıdır.
 Sorun çözdürülmelidir.
 Ev ödevleri ve alıştırmalar verilmelidir.
 Ezberlemeden çok anlamlandırmaya dayalı testler çözdürülmelidir.

f- Unutma
1. Kullanılmama yüzünden silinme
: Kullanılmama yüzünden ileri gelen bir unutmanın önlenebilmesi için, öğrenilenlerin kullanılması gerekir.
2. Bastırma: İşimize gelmeyen olay ve nesneleri bilinç altımızda bastırarak unutmak. Ör: Öğrencilerin kopya çekmesine izin vermeyen bir öğretmenin, öğrenciliğinde çektiği kopyaları hatırlamak istememesi,
3. Sızan kova hipotezi: Yeni yaşantılar edindikçe eski yaşantıların unutulması
4. Ket vurma
a- Geriye ket vurma: Yeni öğrenilen bilgilerin, eski öğrenilenleri unutturmasıdır. Ör: Yeni edinilen arkadaşlıkların, önceki arkadaşlıkları unutturması gibi….
b- İleriye Ket vurma: Önceden öğrenilmiş bilgilerin yeni öğrenilenleri unutturmasıdır. Ör.: Önceki hesap işlem şifresinin yeni şifreyi unutturması ….
 Ket vurma, özellikle iki öğrenme malzemesi birbirine biraz benzediğinde ortaya çıkar.
 İki öğrenme malzemesi birbirlerine hiç benzemediklerinde veya çok benzediklerinde ket vurmanın çok az olduğ u veya hiç olmadığı görülmektedir.
 Ket vurmayı önlemenin yolu, iki öğrenme arasında zihni dinlendirmek, gerekiyorsa uyumaktır.
 Ket vurma ihtimali olan konular birbirine yakın zamanlarda öğrenmemeye çalışılmalıdır.

g- Hatırlama (geri getirme)
 Geri getirme USBden, bilginin aranıp bulunarak etkin duruma getirilmesidir.
 Hatırlamadaki önemli bir etken, bireylerin yeteneklerindeki ayrılıklardır.
 Bireyin tutumu hatırlamada önemli bir rol oynar. Bireyin öğrenme ve öğrendiği şeyi anımsama isteği akılda tutmayı kolaylaştırır.
 Öğretim sürecinde iyi örgütlenmiş materyalin kullanılması, bilgilerin kodlanmasını ve hatırlanmasını kolaylaştırır.


0
0
cepkpss.blogcu.com, google artı

Aradığınızı bulamadıysanız Aşağıdaki çubuğa aramak istediğiniz kelimeyi yazın.. .

Arama Motoru Yükleniyor..

Yorum yaz egitimhaaneİçerik hakkındaki görüşleriniz ve istekleriniz için aşağıdaki yorum formunu kullanabilirsiniz.

Yorum yapabilmek için Facebook, Hotmail veya Yahoo hesabınızdan giriş yapmış olmanız gerekir..